Tentoonstelling CAST Ontwerpmarathon Koningsplein
Op vrijdag 20 en zaterdag 21 januari 2012 organiseerde het Centrum voor Architectuur en Stedebouw Tilburg (CAST) zijn tweede Ontwerpmarathon. De opgave was het vinden van een nieuwe betekenis voor het Tilburgse Koningsplein. CAST vroeg de deelnemers de ruimtelijke en architectuurhistorische context te analyseren, een scenario en ontwerpopgave voor de toekomst van het plein te formuleren en het resultaat te presenteren aan het Tilburgse publiek. De resultaten van deze 24 uur durende ontwerpwedstrijd zijn tot 1 maart 2012 te zien in de Bibliotheek Tilburg Centrum aan het Koningsplein.
Ontwerpmarathon
De vijftien teams met jonge professionele architecten, stedenbouwkundigen, landschapsarchitecten, stadsantropologen en een enkele projectontwikkelaar, gingen vol enthousiasme aan het werk. Na een lange dag en nacht, met lezingen en rondleidingen over het plein, inspirerende sessies, indringende discussies, fanatieke productie en zonder slaap, volgden zaterdagmiddag vijftien verrassende en inspirerende presentaties. Elk team verbeeldde zijn visie voor het Koningsplein op twee posters die nu tentoongesteld zijn in de Bibliotheek Tilburg Centrum, elke werkdag geopend tussen 11.00u en 21.00u, op zaterdag tussen 11.00u en 17.00u en op zondag tussen 13.00u en 17.00u.
Stadsdebat Koningsplein
Een vakjury, bestaande uit landschapsarchitect Sylvia Karres, stedenbouwkundige Gert Urhahn, architect Joost Kühne en wethouder Berend de Vries beoordeelde de plannen. Op donderdag 1 maart maken zij het winnende ontwerp bekend en gaat CAST met de stad en de deelnemers in gesprek over de toekomst van het Koningsplein. Meer over de debatavond, de Ontwerpmarathon, de resultaten en het Koningsplein vindt u op www.ontwerpmarathon.nl en www.castonline.nl .
Koningsplein
Het in de jaren ‘60 door Van den Broek en Bakema ontworpen plan Koningswei vormt de basis voor het huidige plein en zijn omgeving. Het bureau doorbrak, hiertoe uitgenodigd door de Tilburgse burgemeester Cees Becht, de dorpse binnenstad van Tilburg en maakte deze toegankelijk voor de auto en grote stadsprogramma’s als het warenhuis en de stadsbibliotheek. Om ruimte te maken voor het nieuwe stadsbeeld van Van den Broek en Bakema verdween de volkswijk Koningswei, maar ook het karakteristieke stadhuis van Tilburg. De nieuwe stedelijke koers van Burgemeester Becht (‘Cees de Sloper’) slaagde op het Koningsplein niet in zijn opzet. Het plein werd nooit de levendige stadsruimte die was voorzien. Als onderdeel van zijn plan voor Centrum-Zuid richtte Jo Coenen het Koningsplein in de jaren ‘90 daarom opnieuw in. Coenen zocht de verbinding tussen reeds bestaande tuinen en pleinen in de binnenstad en vergrootte de intimiteit van het Koningsplein zonder hiermee de wekelijkse stadsmarkt en jaarlijks terugkerende Tilburgse Kermis de ruimte te ontnemen.
Nieuwe perspectieven
Door programmatische verschuivingen in de Tilburgse binnenstad is het Koningsplein opnieuw actueel. Het plein verbindt het nieuwe woongebied Piushaven ten zuidoosten ervan met het stadscentrum met het door Coenen ontworpen Kunstcluster ten westen van het plein. Maar ook verplaatst stedelijk programma zoals de stadsbibliotheek en de markt zich wellicht naar de nieuwe Spoorzone. Deze actualiteit vormde het uitgangspunt voor de deelnemende ontwerpers om de positie van het plein te herzien. Overwegend kozen de teams om voort te borduren op de door Coenen ingezette intimiteitslag. De voorstellen om een nieuwe stadstuin te realiseren of juist het plein deels te bebouwen met woningen sluiten hierbij aan.
CAST heeft met dit initiatief Tilburgs meest bediscussieerde stadsplein opnieuw centraal gesteld, met verfrissende toekomstperspectieven als resultaat, ingebracht door (jonge) ontwerpers. We hopen dat deze bij zullen dragen aan de ontwikkeling van het Koningsplein, zodat het in de toekomst weer meer dan een programmatisch sluitstuk kan zijn voor de Tilburgse binnenstad.
