“Als iemand een hakbijl naar je hoofd slingert,  kun je geen hulp verlenen” Hulp jongeren gevraagd bij aanpak geweld tegen hulpdiensten. In plaats van bloemen krijgen brandweer-, ambulancepersoneel en andere medewerkers met een publieke taak vaak klappen als dank.  Stichting Meld Misdaad Anoniem startte een campagne om jongeren te betrekken bij de aanpak van dit soort geweld en agressie. De campagne is een opdracht van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Fred werkt al 19 jaar met plezier bij de ambulancedienst Verenigd Ziekenvervoer Amsterdam (VZA). Helaas gaan er ook dingen mis in zijn werk. “Ik maakte een keer mee dat een mevrouw onwel werd; de combinatie van een wijntje en een blowtje werd haar te veel. Toen we met haar bezig waren, ging haar dochter zich ermee bemoeien. Ze zette ons onder druk en eiste dat we haar meteen naar ziekenhuis zouden brengen. Ik probeerde haar duidelijk te maken dat wij eerst thuis hulp zouden verlenen, maar kreeg een harde klap in mijn gezicht, waardoor mijn tand door mijn lip schoot. Na afloop ben ik opgevangen door de bedrijfshulpverlening. Ik was geschrokken, maar een paar uur later stond ik toch alweer bij het volgende slachtoffer.

Volgens een onderzoek van het CNV heeft 96% van het ambulancepersoneel tijdens het werk te maken met bedreiging of geweld. Een op de zeven medewerkers is zelf slachtoffer. Soms door een agressief slachtoffer, maar  in twee van de drie gevallen blijken juist de omstanders de veroorzaker.

Een collega van Fred bij de ambulancedienst van de GGD in Amsterdam blijkt soms met extreem geweld te worden geconfronteerd. Gerard: “Ik ben vier keer met de dood bedreigd. Twee keer bij mensen thuis en twee keer bij een ongeval op straat. Hierbij waren ook wapens in het spel. Tijdens mijn eerste nachtdienst ooit, werd ik achterna gezeten door een man met een hakbijl. We stonden stil in het centrum van Amsterdam om te overleggen met een GGD-arts. Er kwam een auto achter de onze staan. De bestuurder wond zich op omdat wij niet snel genoeg aan de kant gingen. Hij stapte uit en pakte de bijl uit zijn kofferbak!

Ook bij de politie, brandweer of uitkeringsinstanties worden medewerkers geconfronteerd met agressie of fysiek geweld. Tijdens de feestdagen en oud en nieuw blijken geweld en agressie toe te nemen in de binnensteden. De sfeer in het uitgaanscircuit verandert, zo meent Jurgen Lucas, persvoorlichter bij de Brandweer Haaglanden: “Brandweermannen gaan alleen onder politiebegeleiding op een incident af. Hulpdiensten krijgen stenen, flessen of vuurwerk naar hun hoofd geslingerd.”

Om dit soort delicten op te kunnen lossen heeft de politie de hulp nodig van het publiek. Jongeren die uitgaan kunnen getuige zijn van een zaak. Hun rol in het onderzoek is erg belangrijk, want mogelijk zijn zij de enige die de daders kunnen aanwijzen.

Gelukkig heeft de politie de man met de hakbijl in Amsterdam kunnen oppakken. In veel gevallen ontbreekt het echter aan informatie over een incident of dader. Daarom is Stichting Meld Misdaad Anoniem eind december gestart met de campagne ‘Stank voor Dank’. Geweld en agressie tegen deze werknemers met een publieke taak is niet stoer of cool, Bovendien kun je iets doen als je iets hebt gezien. Wie met informatie over geweld niet naar de politie durft, kan anoniem bellen naar M. via 0800-7000.

Gerard: “Toen ik na die eerste bedreiging thuis kwam heb ik heftig achter mijn oren gekrabd: Is dit het werk wat ik wil blijven doen? Nog steeds ben ik vaak angstig. Ik denk niet dat dat minder is geworden. Toch ga ik door, want 90% van het werk is nog steeds hartstikke leuk om te doen. Ik maak aan den lijve mee dat geweld en de agressie ernstiger worden. Mensen zijn onder invloed en ze hebben andere verwachtingen van wat wij doen. Ze willen dat je iemand meteen naar het ziekenhuis brengt. Onze taak is echter om ter plekke hulp te verlenen, zodat iemand niet onderweg komt te overlijden.”

Fred: Ik houd nu rekening met het feit dat ik de situatie niet altijd goed kan inschatten. Mensen zijn in staat om gekke dingen te doen. Het is niet vreemd dat mensen emotioneel worden als een bekende iets overkomt. Het zou raar zijn als dat niet zo was. Maar er zijn grenzen. Als je klappen uitdeelt kan een hulpverlener zijn werk niet meer doen. De patiënt is daarmee helemaal niet geholpen.

Om privacy redenen zijn de namen van de personen vervangen door een andere.