TILBURG - Een kleine twee weken geleden keerde Piet Spijkers terug uit de Oekraïne. Waar de Tilburger normaal met een speciale lading heen reist, kwam hij nu juist met iets bijzonders in zijn koffer terug: de Orde voor Verdiensten. ,,Ik zie dit als een stuk waardering voor alle mensen die zich inzetten voor hulp aan de Oekraïne.''

De onderscheiding betekende een mooie afsluiting van een lastige trip. Spijkers vertrok namelijk richting het voormalig Oostblok om een en ander vlot te trekken. Onlangs opende ‘zijn' Stichting Humanitaire Hulp Kinderen Oekraïne aldaar een nieuwe sporthal en een theater voor een kindertehuis. Die gebouwen werden vrolijk geconfisqueerd door de provinciale overheid. Spijkers: ,,Veertien dagen na de opening had ik een huilende directrice aan de lijn. De sporthal was verzegeld. De kinderen mochten er niet in. De hal was niet gelegaliseerd en we moesten belasting betalen voor het feit dat we de hal neergezet hadden. Ongelooflijk. De provincie had ons 30.000 euro toegezegd. Die hebben we nooit gezien en dan nu dit...''
Spijkers stapte meteen in de auto en reed die kant op. Hij moest toch een nieuwe lading medicijnen afleveren bij het kinderziekenhuis in Lviv en opdracht geven voor de uitbreiding van de cv-installatie van een weeshuis in de Karpaten. Toen ik daar was, kreeg ik te horen dat de gouverneur mij dinsdag om 15.30 uur wilde spreken in het provinciehuis. Ik had wel een vermoeden waarom dat was.''
Dat vermoeden bleek te kloppen en Spijkers kreeg als eerste Nederlander de Za.zaslugy (Orde voor Verdiensten) voor de Oekraïne opgespeld door gouverneur Wasil Horbal, namens president Viktor Janoekovitsj. De hoogste onderscheiding die een buitenlander kan krijgen. ,,Ik zei meteen: ‘Ik aanvaard deze orde alleen als het echt een blijk van waardering is en het niet om de ceremonie gaat. Dat bezwoeren ze, waarna ik de problemen met de sporthal heb aangekaart. De gouverneur riep direct het hoofd van de regio erbij en de kreeg het onderste uit de kan. Een paar dagen later konden de kinderen weer in de hal sporten. Gelukkig, want die hal is van levensbelang. In heel de omgeving is er geen vergelijkbare te vinden. Het tehuis gebruikt de hal zelf en verhuurt hem aan verenigingen. De opbrengst daarvan komt ten goede aan de kinderen.''

Dat is precies de hulp waar Spijkers in gelooft. Mensen helpen om zichzelf te helpen. ,,Goederen brengen is uit. Waar we ons op moeten richten is kennisoverdracht en de mensen daar leren hoe ze zelf initiatief moeten nemen en verantwoordelijkheid moeten dragen.''
De hulp uit Nederland is in de ogen van Spijkers nog steeds hard nodig, ondanks het groeiende aantal rijken in het land zelf. ,,De Oekraïne is een harde maatschappij. De stelregel daar is: wie arm is, is dom, wie dom is, is arm. Ik moet de eerste honderd euro van een vermogende Oekraïner nog krijgen. Die voelen zich niet verantwoordelijk voor de zwakkeren in de samenleving. Die denken alleen aan zichzelf.''

Spijkers zelf zette in 1991 de hulp aan de Oekraïne op. Als adviseur voor de voormalige stichting Actie en Ontmoeting Oosterse Kerken kwam hij in een Oekraïens ziekenhuis terecht. ,,De omstandigheden waren zo erbarmelijk dat je daar nog geen hond naar toe wilde brengen.'' Spijkers beloofde de directeur een steentje bij te dragen en richtte de Stichting Humanitaire Hulp Kinderen Oekraïne op. Voor die stichting rijdt hij nu jaarlijks vijf keer op en neer. ,,Ik blijf dat doen, zolang ik kan. Het is een tweede leven geworden. Als ik iedere keer weer die gezichten van die kinderen zie, weet ik waarvoor ik het doe.''