Vanaf 28 juni tot en met 28 september presenteert Fundament Foundation Lustwarande 08 –Wanderland, de derde editie van de internationale  expositie Lustwarande in Barok park De Oude Warande in Tilburg.

Lustwarande 08 - Wanderland laat recente ontwikkelingen in de internationale sculptuur zien, met een nadruk op het vergankelijke en het groteske. In combinatie met het labyrintische karakter van De Oude Warande leveren de werken samen een surrealistich wanderland op, een eigentijdse synthese van Alice’s Wonderland en de tuinen van Bomarzo.  

De Oude Warande

De Oude Warande in Tilburg is een Barok bos. De lanen die het vierkante bos diago­naal en kruisgewijs doorsnijden komen in het midden uit op een cir­kel. De vier kwadranten hebben elk een lanenstelsel met een verschillende, geome­trische grondvorm, zoals een ruit, een achthoek, een vierkant en een cirkel. Dit complexe lanenpatroon heeft het karakter van een labyrint. De Oude Warande dankt zijn naam aan het in onbruik geraakte woord warande, wat van het Franse varenne afstamt en jacht- of lustbos betekent.

De Oude Warande werd in 1712 aangelegd door de Duitse prins Wilhelm Von Hessen-Kassel (Wilhelm VIII), die op dat moment heer van de Heerlijkheid Tilburg en Goirle was. Hij liet De Oude Warande aanleggen als een bescheiden jacht- en lustbos, behorende bij een nieuw te bouwen kasteel. Dergelijke lustbossen werden na hun aanleg gewoonlijk verlevendigd met mythische sculpturen, grotten, fonteinen en vijvers en vormden het podium voor fêtes galantes. In De Oude Warande zijn geen overblijfselen van beelden gevonden.

Na verschillende particuliere eigenaren, werd in 1952 de gemeente Tilburg eigenaar van De Oude Warande. De Oude Warande vormt belangrijk cultureel erfgoed; het is het best bewaard gebleven Barokke bos in Nederland en het enige sterrenbos in Nederland.

Lustwarande 08 - Wanderland is vooral opgezet als een viering van de hedendaagse sculptuur, die na een decennium lang vrijwel volledig afwezig te zijn geweest op de grote internationale tentoonstellingen, onvermijdelijk en met veel elan opnieuw voor de internationale schijnwerpers treedt. Niet alleen is er een hernieuwde focus op sculptuur in het algemeen waarneembaar, tegelijk ook heeft een nieuwe generatie kunstenaars de mogelijkheden van dit genre ontdekt en die geïnjecteerd met een onweerstaanbare kracht, uitgedrukt in de huid van de sculptuur, in het gebruik van alledaagse, minder duurzame materialen, en in een grenzeloze vermenging van traditioneel verworven expressiemogelijkheden, niet zelden neigend naar het groteske.

Uiteraard is het gebruik van vergankelijke materialen in sculptuur niet nieuw. Ruim vijfenveertig jaar geleden introduceerde Beuys het gebruik van chocolade, vilt en vet in de sculptuur en een groot deel van de werken die door de Arte Povera zijn voortgebracht bestonden geheel of deels uit vergankelijke materialen.  Hun hedendaagse opvolgers combineren het gebruik van vergankelijke materialen vaak met een vervorming van de werkelijkheid, niet zelden antropomorf, variërend van grove cartoon tot groteske verschrikking. Daartegenover staat een formele taal, die voortborduurt op de verworvenheden van de Minimal Art, maar die tegelijkertijd bijna organisch is en uiterst aanlokkelijk, die uitnodigt aan te raken maar tegelijk signaleert potentieel giftig te zijn, of die argeloos en anekdotisch is, onmonumentaal en onthecht, observerend en becommentariërend vanuit de marge, bijna niet te onderscheiden van afval langs de straat. Het figuratieve en het formele, de abominatie en expressies van schoonheid, brons en pur, het monumentale en de reductie van het materiële vermengen zich tot een eclectisch geheel.  De hedendaagse sculptuur bespeelt de zintuigen van de toeschouwer, waarbij het oog dient te ruiken, de neus dient te horen en de oren dienen te zien. En de geest vooral dient te eten. De zinnen worden uitermate geprikkeld maar het gecreëerde verlangen niet bevredigd. Het landschap van de hedendaagse sculptuur is zelden behaagzuchtig, biedt vrijwel geen comfort maar gunt de toeschouwer een blik in de visuele vertaling van hedendaagse gedeconstrueerde werkelijkheidslagen,die associaties oproept met Alice’s Wonderland en de Renaissance tuinen van Bomarzo.  Tegelijkertijd dringt deze sculptuur bij de toeschouwer het idee op permanent verdwaald te zijn of te raken in het heden, met zicht op de apocalyps, of die nu het einde der tijden inhoudt danwel de uitweg is uit Plato’s grot.

Lustwarande 08 - Wanderland streeft ernaar de toeschouwer een ontregelende zwerftocht te bieden door het landschap van de hedendaagse sculptuur, waarbij de Barokke layout van De Oude Warande opnieuw het disoriënterende kader van de tentoonstelling is.