Geen enkele gebeurtenis in Tilburg heeft de stad zodanig beroerd en in haar greep gehouden als de tot op heden niet opgeloste moord op Marietje Kessels. Marietje was de dochter van Mathieu Kessels, eigenaar van de Koninklijke Nederlandse Fabriek van Muziek-Instrumenten te Tilburg. Zij werd geboren op 2 maart 1889 en was tijdens haar overlijden het oudste kind van dit gezin. Na 1900 zouden er nog 3 kinderen geboren worden. Maria werd in huiselijke kring Mia genoemd, maar in Maria’s dagelijks leven noemde iedereen haar Mientje.

Op 22 augustus 1900, het was toen ochtend, verdween het kind toen ze op weg was naar haar pianoleraar. Maar eerst moest ze nog een pakketje afgeven bij de kerk, waarna ze verdween. Na 2 dagen intensief zoeken werd het kind teruggevonden in de gewelven van de, inmiddels afgebroken, Noordhoekse kerk. De dood van Marietje was een schending van alle normen en waarden, waarop de samenleving was gebaseerd. Dit was geen moord, het was een kindermoord, en alsof dat nog niet erg genoeg was: het was tevens een zedendelict (het kind bleek namelijk ook verkracht te zijn) en deze misdaden hadden plaatsgevonden in een kerkgebouw.

Onlangs zijn bij het Nederlands Forensisch Instituut de negatieven gevonden van deze moordzaak. Waarschijnlijk zijn het de allereerste foto’s die in ons land zijn gemaakt van een plaats delict. De afbeeldingen zouden “confronterend” zijn: je zou een naakt klein meisje zien liggen met haar ene been opgetrokken en om het andere been zou ze een kniekous dragen.

Het kind zou gewurgd zijn in een kamer waar onderwijskunde gegeven werd en waarvan slechts twee personen een sleutel hadden: de pastoor en de koster.

Het onderzoek richtte zich voornamelijk op twee verdachten: de koster en de schilder, die in de kerk werkzaam was geweest. Nader onderzoek leerde echter dat zij geen van beiden de moord konden hebben gepleegd Marietje werd begraven  op het kerkhof aan de Bredaseweg; haar graf werd bekostigd met de centen, stuivers en dubbeltjes van de arme Tilburgse bevolking. Vlak bij haar graf liggen o.a. tevens begraven haar ouders (naast haar), commissaris van politie Hermanus Caarls, die het onderzoek leidde (precies achter haar graf) en pastoor Van Zinnicq Bergmann, destijds de pastoor van de Noordhoekse kerk (enkele meters verderop in een onopvallend graf).

Deze zaak heeft de gemoederen in Tilburg lang bezig gehouden. In 2000 is nog door 3 advocaten (tevergeefs) getracht de dader aan te wijzen. Misschien is het goed dat de zaak nimmer is opgelost. Was de zaak namelijk opgelost, dan zou nu waarschijnlijk niemand meer weten wie Marietje Kessels was. En nu blijft de zaak, zij het op een laag pitje, leven.

In 2001 is in het centrum van Tilburg een monument voor het meisje onthuld. Het staat voor alle kinderen die slachtoffer zijn van geweld. Het is ontworpen door Guido Geelen en stelt een hinkelbaan voor met twee stoelen en een haan. Het hinkelspel was bekend in de tijd van Marietje en wordt ook nu nog volop door kinderen gespeeld. Het monument is geplaatst in de Elzenhof, een door omwonenden beheerde kloosterspeeltuin (behorende bij het reeds afgebroken Ursulinenklooster waar Marietje schoolging) in de Dionysiusstraat.

Ons heemkundelid Eveline Passier zal, namens de Bert Passier Foundation, ons nadere mededelingen verstrekken omtrent deze voor onze stad zeer trieste gebeurtenis.  

Aanvang van deze lezing is 20.00 uur in café-restaurant Boerke Mutsaers, Vijverlaan 2 te Tilburg. Entree niet-leden: € 4,00 (inclusief koffie/thee).                                   .-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-