Beste ‘Tilburg’-liefhebber

Op de website http://www.historietilburg.nl zijn weer heel wat wetenswaardigheden over de geschiedenis van Tilburg te vinden op de nieuwspagina. Ondermeer de uitgave van twee nieuwe boeken door de Stichting tot Behoud van Tilburgs Cultuurgoed:

‘Voor het oog van het kerkvolk’ Hoe katholiek was Tilburg in de jaren dertig? Wie aan Tilburg in de jaren dertig denkt, denkt aan het ‘rijke Roomse leven’. De katholieke kerk had het voor het zeggen en de gelovigen volgden braaf de regels. Ad van den Oord ging na of dat gangbare beeld klopte. Hij bekeek de culturele praktijken van de Tilburgse volksklasse op het gebied van straatactiviteiten, vertier, dans, bioscoop, lezen en sport. Wat kwam daar terecht van alle katholieke regelgeving? Hij beantwoordt die vraag in een indringend boek: Voor het oog van het kerkvolk. Tilburgs volksklasse tussen klerikale normering en geleefde praktijk, 1927-1939. Daarin vernemen we eerst hoe vanuit kerkelijke instanties werd aangekeken tegen de volkscultuur. Daarna zien we de Tilburgse geestelijkheid op parochieniveau aan het werk. Vervolgens komt het gemeentebestuur aan bod. Tenslotte maken we kennis met calculerende, lauwe, genotzuchtige, lichtzinnige, rooie en verdwaalde katholieken uit de volksklasse, en hun houding tegenover zaken als de Heilig-Harthulde, Peerke Donders, de Heilige Missie, carnaval en de kermis. Gewone Tilburgers waren bepaald niet allemaal en zeker ook niet in alles volgzaam. Zij bewaakten een eigen agenda, vooral in de vrije tijd, maar ook op het werk en in politieke organisaties.

Ruim geïllustreerd met meer dan 100 unieke foto’s dankzij de medewerking van Ronald Peeters en het Regionaal Archief Tilburg, is dit boek aantrekkelijk voor iedereen die is geïnteresseerd in de geschiedenis van het katholicisme en/of van Tilburg. Dit boek (204 blz.) wordt uitgegeven door de Stichting Zuidelijk Historisch Contact in samenwerking met de Stichting tot Behoud van Tilburgs Cultuurgoed. Het verschijnt op 29 juni 2007 als deel 13 van de Tilburgse Historische Reeks. De verkoopprijs bedraagt € 25,00. Informatie: Stichting tot Behoud van Tilburgs Cultuurgoed, Ari van Valen, E-mail: a.vv@planet.nl

Alles was gericht op vernedering Tilburger Embrecht van Os onder curatele van de SS, 1943-1945De auteur en hoofdpersoon van dit bijzondere boek is Embrecht van Os. Hij heeft direct na de Tweede Wereldoorlog zijn ervaringen over zijn verblijf in de concentratiekampen Amersfoort en Buchenwald en zijn tewerkstelling in de onderaardse fabriek in aanleg te Langenstein op papier gezet. Dat heeft hij heel indringend gedaan. Hij heeft er ook allerlei knipsels, foto’s en plattegrondjes aan toegevoegd. Zijn drie dochters hebben het oorlogsdagboek onlangs vrijgegeven voor publicatie. Embrecht van Os was een geboren (1920) en getogen Tilburger, werkzaam bij Publieke Werken en een bekende persoon in de Tilburgse muziekwereld. Hij was betrokken bij de Koninklijke Liedertafel Souvenir des Montagnards en hij was ondermeer voorzitter van het kerkkoor van het Heike. Hij is in 1983 overleden.

Embrecht van Os is door een administratieve vergissing op 8 november 1943 als ‘werkweigeraar’ opgepakt en uiteindelijk in een concentratiekamp beland. Eerst in Amersfoort, daarna in Buchenwald. Met 120 Nederlandse medegevangenen werd hij uit Buchenwald ontslagen en op transport gezet naar Langenstein. Daar is hij 11 april 1945 bevrijd. Het unieke van zijn oorlogsemoires is dat hij gewoon heeft opgeschreven wat hij van dag tot dag meemaakte, alledaagse dingen die het leven in een concentratiekamp tot een hel maakten, waarin je moest zien te overleven. Martelingen, uithongering, de dwangarbeid, misbruik van gevangen voor proeven, vernederingen. Mensen waren geen mensen meer, maar gewoon dingen. Zijn dochters, die een nawoord hebben geschreven bij de oorlogsmemoires van hun vader, verwoorden ondermeer hoe hij bij het zien van oorlogsfilms over de kampen reageerde. De werkelijkheid was niet te beschrijven, de ondragelijke stank in de kampen was niet weer te geven, de acteurs in de films liepen er weldoorvoed bij. Het feit dat hij direct na de oorlog wel geprobeerd heeft de realiteit van het kampleven van een gevangene weer te geven, maakt dit document tot iets bijzonders. Het boek verschijnt als deel 5 van de Tilburgse Bronnenreeks, een uitgave van de Stichting tot Behoud van Tilburgs Cultuurgoed. Het telt 160 pagina’s met vele illustraties. Het is voorzien van een inleiding met uitleg van de hand van historicus drs. Ad de Beer. Het boek is vanaf 7 juli in de Tilburgse boekhandels verkrijgbaar. Prijs € 17,95.

Met vriendelijke groet, Ronald Peeters (webredacteur) www.historietilburg.nl