Het zal u niet zijn ontgaan dat het de afgelopen weken drukker is in de lucht. Met name in de omgeving van vliegbasis Gilze-Rijen. Meer vliegbewegingen van helikopters. Voor u misschien onbekende helikopters die een ander geluid produceren. Dit alles heeft te maken met de samenvoeging van vliegbasis Soesterberg met vliegbasis Gilze-Rijen en de oprichting van het Defensie Helikopter Commando.

Als gevolg van bezuinigingsmaatregelen en de behoefte aan een meer efficiënte inzet van alle defensiehelikopters en is op 4 juli jl. het Defensie Helikopter Commando (DHC) opgericht. Zoals de naam al zegt bevat het Defensie Helikopter Commando alle defensie helikopters. Waar voorheen de marine en luchtmacht helikopters gescheiden opereerde, vallen alle helikopters nu samen onder één DHC. Het DHC wordt gevormd door Maritiem Vliegkamp de Kooy (Den Helder), vliegbasis Deelen (tussen Arnhem en Apeldoorn), het 303 “Search and Rescue” squadron (gestationeerd op vliegbasis Leeuwarden) en vliegbasis Gilze-Rijen (Rijen). Het commando van het DHC is gehuisvest op vliegbasis Gilze-Rijen. Het DHC functioneert als helikopterloket voor heel het Ministerie van Defensie. Stonden er eerst nog 21 Apache gevechtshelikopters op vliegbasis Gilze-Rijen, nu staan er 32 “nieuwe” helikopters (3 types) bij.

Bij Sectie Voorlichting & Communicatie van vliegbasis Gilze-Rijen worden veel vragen gesteld over de verschillende helikopters en de daarmee gepaard gaande vliegbewegingen.

In een voorgaande uitgave hebben we u al een “nieuwe” helikopter geïntroduceerd, namelijk de Chinook transporthelikopter. Vandaag is het de beurt aan de Cougar, een middelgrote transporthelikopter van de Koninklijke Luchtmacht.

300 squadron

De Cougar transporthelikopter is ondergebracht bij het 300 squadron. Het 300 Squadron is, net als het 298 Squadron, een vliegend squadron dat deel uitmaakt van het Defensie Helikopter Commando. In totaal beschikt het squadron over 17 Cougar helikopters en 4 Alouette III helikopters. De Alouette III helikopter wordt in een volgend artikel geïntroduceerd.

Taken

De kerntaak van de Cougar helikopter van het 300 squadron is het vervoeren van de Luchtmobiele Brigade van de Koninklijke Landmacht, het Korps Mariniers en het Korps Commandotroepen. Onder de kerntaak valt het transport van personeel en materiaal, maar ook het gewondenvervoer en het leveren van gevechtsondersteuning. Bovendien kan het squadron ondersteuning verlenen aan internationale humanitaire operaties. Dit gebeurt onder andere op verzoek van de Verenigde Naties, de Europese Unie of de NAVO. Voor de overige krijgsmachtdelen voert 300 Squadron opdrachten uit en het wordt ingezet voor nationale taken. Zo verleent het squadron assistentie aan de burgerbevolking bij natuurrampen en andere noodsituaties.

Bemanning

De vaste aircrew bestaat uit twee vliegers (waaronder een gezagvoerder) en een loadmaster (boordwerktuigkundige), deze kan ook worden ingezet als doorgunner (boordschutter). De bemanning wordt in het uitzendgebied zonodig uitgebreid met een tweede doorgunner.

Loadmaster

Voor de vliegers is het voorwaartse en zijwaartse zicht goed, maar voor het zicht naar achter en beneden zijn zij afhankelijk van de loadmaster. Bij de landing is de loadmaster de zogeheten “voice marshal” voor de vliegers. Hij geeft aan waar de Cougar precies kan landen, of het terrein vlak genoeg is en waar eventuele obstakels zich bevinden. Daarnaast zorgt de loadmaster voor het beladen van de Cougar en is hij ook verantwoordelijk voor het veilig vervoeren van passagiers.

Passagiers

Buiten de vaste crew kunnen er ook passagiers meevliegen. Daarin wordt er onderscheid gemaakt tussen standaard configuraties en operationele configuraties. De standaard configuratie bestaat uit max. 20 passagiers of 16 “troops” met rugzak en persoonlijk wapen. De operationele configuratie bestaat uit max. 10 “troops” met volledige bepakking of 14 “troops” zonder bepakking. Ook kan er gekozen worden voor een operationele configuratie tijdens medische evacuaties. Deze bestaat dan uit een verpleegkundige, arts/anesthesist, 3 zittende patiënten en 3 liggende patiënten op een stretcher.

Externe lading

Onder de Cougar kan met behulp van een haak (cargo-hook) vracht worden vervoerd. De cargo-hook kan maximaal 2500 kg vervoeren. Een dergelijke externe lading wordt ook wel een “slingload” genoemd.

Brandbestrijding

Een belangrijke taak van de Cougar is het bestrijden van (bos)branden met de zogeheten “bambi-bucket”, een flexibele oranje zak die onder de helikopter wordt bevestigd. Een Cougar is zo in staat om per keer bijna 3000 liter in een brandhaard te storten. Ook kan een watergordijn worden gelegd, zodat de brand zich niet uitbreidt en objecten worden afgeschermd. De inzet van de helikopters gebeurt in nauw overleg met de regionale brandweerkorpsen. De Cougars zijn voor brandbestrijding onder meer ingezet bij de cacaobrand in Zaandam en een natuurbrand bij Austerlitz. In 2005 hebben twee Cougars geassisteerd bij de enorme bosbranden in Portugal. In 2007 hebben drie Cougars en 27 militairen in Griekenland geassisteerd bij het blussen van de bosbranden.

Search and Rescue (SAR)

Het 300 squadron levert met de Cougar ook een stand-by functie voor Search and Rescue. Als alle SAR helikopters van vliegbasis Leeuwarden niet beschikbaar zijn wordt de Cougar ingezet om zieken of gewonden van de Waddeneilanden naar het vaste land te vervoeren. Ook kunnen ze worden ingezet voor het opsporen en redden van jachtvliegers, die hun toestel boven bijvoorbeeld zee moeten verlaten.

Night Vision Goggles

In het donker maken de vliegers en loadmaster gebruik van Night Vision Goggles (nachtkijker). Een deel van de vluchtgegevens wordt in het zicht van de vlieger weergegeven, zodat deze niet steeds op het instrumentenpaneel hoeft te kijken. Deze techniek vergt de nodige oefening, omdat de wereld er groen uitziet en dus niet te vergelijken is met normaal daglicht.

Uitzendingen

Iedere opgeleide militair is uitzendbaar, zo ook het personeel van het 300 squadron. Onderstaand een opsomming van de gebieden waar het personeel met de Cougar is ingezet.

Kroatië/Bosnie, Cougars zijn ingezet voor diverse transporttaken. Eén van de belangrijkste taken is de inzet voor medische evacuatie (MEDEVAC). Voor dit doel stond 24 uur per dag een helikopter gereed. Aan boord van de Cougar was speciaal hiervoor medische apparatuur en een lier gemonteerd.

Irak, Cougar transporthelikopters worden ingezet ter ondersteuning van de Nederlandse Battle Group. Zij transporteren personeel en materieel en staan stand-by als MEDEVAC. Daarnaast leverde een Cougar bijstand tijdens de eerste vrije verkiezingen. Afghanistan, augustus 2006 - april 2007, Nederlandse eenheden, waaronder Cougar helikopters, opereerden in de provincie Uruzgan. Zij helpen Afghaanse en internationale organisaties met wederopbouwprojecten om de veiligheid en stabiliteit in dit gebied te vergroten. In maart 2007 trad de rivier de Helmand door aanhoudende regen buiten haar oevers, drie Cougars werden ingezet om de lokale bevolking te evacueren.

Afghanistan augustus 2008 - heden, Cougars operen onder meer in de provincie Uruzgan. Zij helpen Afghaanse en internationale organisaties met wederopbouwprojecten om de veiligheid en stabiliteit in dit gebied te vergroten.

 

Geschiedenis

De geschiedenis van de Cougar gaat terug tot de Frans-Britse SA 330 Puma-helikopter. Deze uit 1965 stammende middelzware tactische ondersteuningshelikopter was vooral bedoeld voor het vervoer van mensen en materieel direct in de gevechtszone. Later werd de Puma door de Franse tak van Eurocopter verlengd en verzwaard. Het resultaat was de AS 332 Super Puma, waaruit weer een specifieke militaire versie werd ontwikkeld: de Cougar.

Op 29 oktober 1993 is met de firma Eurocopter het contract getekend voor de aanschaf van 17 Cougars. Conform de planning zijn in 1996 tien Cougars aan de KLu afgeleverd, de overige zeven in 1997.  

Eurocopter AS-532U2 Cougar MK II

Technische specificaties en overige gegevens:

Afmetingen

Lengte:                      16.79 meter (zonder rotor). Hoogte:                     4.60 meter (4.97 met rotor). Breedte:                    3.86 meter (zonder rotor).

Rotorsystemen

Extern draaiende rotor 19.50 x 16.20 meter. Hoofdrotor 4 bladen, diameter 16.20 meter, 265 tpm. Staartrotor 4 bladen, diameter 3.15 meter, 1279 tpm.

 

Motoren                   

Aantal:                       Twee.

Type:                          Turbomeca Makita 1A2 Turboshaft.

Vermogen:               ca. 2000 pk.

 

Bemanning

Maximaal vier bemanningsleden.

 

Gewicht

Leeg:                          7300 kg incl. brandstof.

Maximaal:                 9.750 kg (met interne belading). 10.500 kg (met externe belading).

 

Snelheid

Maximaal 315 km per uur.

 

Vliegbereik

Maximaal circa 800 km (zonder brandstofreserve).

 

Vlieghoogte           

Maximaal circa 6000 meter (20.000 ft)

 

Brandstof

Maximaal 1580 kg in meerdere brandstoftanks. De Cougar beschikt over vijf brandstoftanks.

 

Passagiers

Standaard configuraties (voor de luchtmacht Cougars)

• Bemanning 20 passagiers
• Bemanning 16 troops met rugzak en persoonlijk wapen

Operationele configuraties:

• Bemanning operationeel (4) + 10 troops met volledige bepakking zonder bepakking, 14 troops

• Bemanning standaard (4) + verpleegkundige + arts/anesthesist + 3 zittende patiënten + 3 liggende patiënten op stretcher.

 

Lading extern

Onder de Cougar kan met behulp van een haak (cargo-hook) vracht worden vervoerd. De cargo-hook kan maximaal 3000 kg vervoeren.

 

Fabrikant

Eurocopter France.

 

Kleur

Camouflagepatroon of grijs (vanaf 2008).

 

Informatie

Wilt u meer informatie over de op vliegbasis Gilze-Rijen gestationeerde helikopters, of heeft u vragen over de vliegbewegingen? Dan kunt u contact opnemen met de Sectie Voorlichting & Communicatie vliegbasis Gilze-Rijen. Deze is op werkdagen te bereiken op telefoonnummer 0161-296100.