Boëly avondconcert en CD presentatie in de Petruskerk te Hilvarenbeek

op 7 september 2008 om 20.00 uur.

Ad van Sleuwen (organist) en Toon Bierman (pianist) spelen werken van de Franse componist Alexandre Pierre Francois Boëly (1785-1858)

Binnen de Franse orgelmuziek neem de componist, organist en pianist Alexandre Boëly een belangijk positie in. Als componist gaat hij zijn eigen gang, zeker wanneer in zijn tijd de middelmatige, frivole composities van collega’s tegemoet komen aan de smaak van het publiek, gaat Boëly voor een stijl waarin modulaties en chromatiek bijzondere aandacht krijgen.

Zijn eerste muzieklessen krijgt hij van zijn vader Jean Francois, muziektheoreticus in dienst van de adel.

In 1834 krijgt Alexandre zijn eerste baan als organist en wordt hij benoemd aan de St. Gervais in Parijs en in 1840 titulair organist aan de St. Germain van LÁuxerrois.

Oude meesters is zijn interesse, hij bestudeert werken van Bach, Haydn en Mozart alsook werken van Beethoven. In zijn eigen werken combineert Alexandre een lyrische stijl met romantisch bravoure en gebruikt het instrument op een grootschaliger symphonischer manier dan zijn voorgangers.

Van Hirtum-orgel (1840)

Van Hirtum verzorgt het onderhoud van dit orgel nagenoeg tot aan zijn dood in 1878. Hij is er ook organist. Zij knecht en opvolger voert in 1877 kleine herstelwerkzaamheden uit. Een aantal jaren later vervangt hij de Cimbel van het Hoofdwerk door een Vox Humana 8'. Op het Onderpositief vervangt hij de Quint B 1 1/2' en de Sexquialter D door een Flûte harmonique B/D 8'. In 1906 voert de firma P.J. Vermeulen & Zn een zeer ingrijpende verbouwing uit. Het orgel wordt in de torenruimte opgesteld en een kwart slag gedraaid. Daartoe wordt de hoofdkas versmald en het front van het Onderpositief verwijderd. De onderkas wordt 180 graden gedraaid zodat de klaviatuur aan de voorzijde terecht komt. Verder worden de spaanbalgen vervangen door een magazijnbalg en worden de toonhoogte en intonatie gewijzigd. Enige jaren daarna worden alle tongwerken verwijderd en opgeslagen. In 1945 vervangt men het kistpedaal door een ´normaal´ pedaalklavier.

In 1969 voert de firma Gebr. Vermeulen een algehele restauratie/reconstructie uit. Daarbij wordt het orgel weer voor de toren op een galerij geplaatst waarbij de onderkas in de oorspronkelijke positie wordt gebracht. De in 1906 verwijderde zijvelden van de hoofdkas en het front van het onderpositief worden gereconstrueerd. Verder vervangt men de magazijnbalg door twee nieuwe spaanbalgen en wordt het oorspronkelijke kistpedaal herplaatst. De dispositie wordt hersteld waarbij de originele tongwerken worden herplaatst en de ontbrekende registers gereconstrueerd. De frontpijpen worden van tinfolie voorzien en de toonhoogte wordt verlaagd.

Na een restauratie van de kerktoren voert In 1990 voert de firma Vermeulen schoonmaak- en herstelwerkzaamheden uit waarbij de balgen dichter bij het orgel worden geplaatst. Vijf jaar later worden de frontpijpen hersteld. In 2005 voert orgelmaker Hans van Rossum ingrijpende herstelwerkzaamheden aan windvoorziening en pijpwerk uit. Daarbij wordt de oorspronkelijke toonhoogte hersteld en vindt een herintonatie plaats op een lagere winddruk. Daarbij wordt tevens gekozen voor een stemming volgens Valotti.

Dit orgel is het grootste dat Van Hirtum vervaardigde. De opbouw van de hoofdkas is elfdelig met een zeer hoge, ingesnoerde, onderkas. Tussen de onderkas en het front bevindt zich een opvallend brede lijst die met de torens meebuigt. De middenpartij van de hoofdkas is voor Van Hirtum atypisch. Zij wordt geflankeerd door twee brede vlakke velden met het bij Van Hirtum gebruikelijke labiumverloop. Ook de verdere opbouw past in dit beeld. Zeer opvallend is echter de sobere, strakke decoratie. Het enige uitbundige aan de decoratie zijn in feite de vleugelstukken met een aan een ketting opgehangen draperie waaraan tal van muziekinstrumenten zijn bevestigd. Het in 1969 gereconstrueerde onderpositief is vijfdelig met een verlaagde middentoren. Fraai is de profilering van de torenkappen. De beelden op de hoofdkas werden in 1861 geplaatst; die van het Onderpositief pas in 1969. Bij de restauratiewerkzaamheden van 2005 zijn de beelden van het Onderpositief verwijderd waarvan de twee grootste naar de hoofdkas zijn verplaatst.

Ad van Sleuwen (organist) is hoofdvakleraar orgel, docent muziekgeschiedenis, methodiek orgel, uitvoeringspraktijk en theoretische vakken aan het Fontys Conservatorium te Tilburg.

Diverse orgel-CD’s zijn uitgebracht en concerteert hij als solist in Nederland, België, Frankrijk, Duitsland, Denemarken, Rusland en Italië.

Samen met de Russische pianiste Jelena Bazova vormen zij een duo dat zich specialiseert in de pianoliteratuur voor vier handen uit de Erardperiode om deze op zijn Erardvleugel uit 1844 ten uitvoer te brengen.

Toon Bierman (pianist) is in 2007 afgestudeerd aan het Fontys Conservatorium te Tilburg bij Joop Albracht.

Hij heeft diverse masterclasses gevolgd in binnen- en buitenland en heeft deelgenomen aan vele concoursen en festivals. Hij was prijswinnaar van het Prinses Christina Concours 1999 en 2001, won in 2006 de juryprijs van moderne muziekserie De Link.

Samen met klarinettiste Anne Swinkels vormt hij sinds 2004 Duo Kandinsky, samen gaven zij een uitvoering van de Brahmssonates en het Grand Duo Concertant van Weber in de serie Jong Talent van de KRO-radio. Verder vormt hij een duo met de violist/componist Hawar Tawfig waarmee hij zich toelegt op nieuw geschreven repertoire.

In het Boëly avondconcert luisteren we naar de hieronder staande orgel- en pianowerken

van A.P.Fr. Boély, o.a.

- Sonate pour le forte piano opus 1 no. 1 c mineur

- Suite dans le style des ancien maîtres opus 16 no. 2 d mineur

- Moderato molto legato opus 46 no. 12   fis mineur

- Pièce  opus 48 no. 11 A majeur

- Tempo moderato opus 52 no. 11 es mineur

- Etude opus 13 no. 10 g mineur

- Offertoire pour le Jour de Pâques in d klt.

- Fantasia super Judex Crederis in G grt.

- Andante in g klt.

- Grand Choeur in Bes grt.

- Andante in D grt.

- Andante moderato in b klt.

- Kyrie pour les fêtes solennelles (5 versetten)

Tijdens dit concert zal de eerste CD gepresenteerd worden van na de restauratie in 2005 (opnamen juni 2008) uitgevoerd op het Van Hirtum-orgel (1840) met als titel:

Alexandre Pierre Francois Boëly (1785-1858) en tijdgenoten.

A.P.Fr. Boëly (1785-1858)

- Offertoire pour le Jour de Pâques in d klt.

- Fantasia super Judex Crederis in G grt.

- Andante in g klt.

- Grand Choeur in Bes grt.

- Andante in D grt.

- Andante moderato in b klt.

- Kyrie pour les fêtes solennelles (5 versetten)

G. Lasceux (1740-1831)

- Flûtes in d klt.

- Concertante in G grt.

J.J. Beauvarlet-Charpentier (1734-1794)

- Pastorale (Dialogue de flûte et Cor quisefait sur les Echôs

Nicolas Séjan (1745-1819)

- Fugue en sol mineur

Michel Corette (1709-1795)

 Uit Premier livre dÓrgue (1737)

- Magnificat du 1ste ton (6 delen)

- Magnificat du 2de ton   (6 delen)

- Magnificat du 3de en 4de ton (6 delen)

 Uit Magnificat En a Mila:

- Grand Jeu, que lón peut jouer à l’Offertoire

Na afloop van dit concert willen wij u uitnodigen voor een gezellig samenzijn onder het genot van een drankje en is er de gelegenheid om de nieuwe CD Alexandre Pierre Francois Boély en tijdgenoten te kopen.

Prijs CD: bij voorintekening en presentatie € 10,00 uur            (CD nr.: BO17548055)

Voor verdere informatie over concert en CD:

Midden Brabantse Orgelkring en Brabantse Orgelklanken

Tel: 013 5435762

e-mail: brabantseorgelklanken@home.nl  

of zie de web-site: http://members.home.nl/brabantseorgelklanken/index.html